Door weer en wind gehard …Op de 'echte' zwerver lijkt dit werkelijk van toepassing. Af en toe verschijnt zo iemand voor de bar, een lege blik in de ogen. Als een pop die zich nooit zal verroeren, als een standbeeld dat niet kan schrikken. Die uitdrukkingloze blik in de ogen ben ik de 'daklozenblik' gaan noemen. Het is alsof zo iemand zich volledig heeft teruggetrokken in zichzelf, immuum voor de harde buitenwereld.

Aan de overkant van de straat kijkt een groepje toeristen nieuwsgierig naar de in- en uitlopende bezoekers van De Tweede Mijl. Je hoort hen denken: echte zwervers. Dat is wel te zien. En te ruiken. Nee, de ‘gewone’ burger loopt het inloopcentrum snel voorbij. Behalve die vrouw van begin zestig. Ze is één van de honderdzestig bezoekers van vandaag. Vanwege haar oude jas en dikke muts twijfel ik even of ik misschien toch met een dak- of thuisloze te maken heb. Maar als ik met haar in gesprek ga, blijkt ze een gewone burger te zijn met een huis en een thuis. Ze is een buurtbewoonster. ‘Ik zou niet willen ruilen met deze mensen. Maar de sfeer hier binnen is gewoon fijn. En ik ben ook wel een beetje een zwerfster. Ik schilder en heb een vrije geest. Net als veel zwervers.’

Niemand hoeft in Nederland dakloos te zijn, heb ik altijd gezegd. Dat is waar. En toch ben ik daar genuanceerder over gaan denken. Toen ik de persoonlijke verhalen hoorde van de bezoekers van De Tweede Mijl, begreep ik iets van hun onmacht om normaal mee te draaien in de maatschappij.

Inloophuis De Tweede Mijl in Amsterdam wordt gerund door zo’n honderd vrijwilligers. Drees (66) uit Putten bakt honderden eieren per maand en zorgt voor lekkernijen zoals kippenpoten, worstjes, spareribs, hamburgers en pannenkoeken. Ze is - op een paar maanden na - vrijwilliger vanaf het eerste begin. ‘Zo’n dertien jaar geleden stond ik soep te schenken in het keldertje In de bruiloft van Kana aan de Oudezijds Voorburgwal. Ik kan mijn eerste werkdag nog goed herinneren. Het maakte grote indruk op me. ’s Avonds kwam ik heel moe thuis. Mijn man en kinderen wilden alles horen, maar ik zei: Als je wilt weten hoe het daar in Amsterdam is, ga je maar een keer met me mee. Vervolgens is mijn man ook negen jaar vrijwilliger geweest!’

De mannelijke bezoekers van De Tweede Mijl vertonen een grote afwisseling wat betreft hun hoofdbedekking. Variërend van een muts tot een enorme rieten hoed en van vijftien centimeter lange gekleurde punten tot grijze slierten haar. Aan de bar maak ik een praatje met Surinamer Dennis. Hij draagt een pet. We wisselen onze namen uit en onder het genot van een kopje koffie knoopt Dennis er meteen een mooi verhaal aan vast. Over Pension Petra, dat ooit in Amsterdam bestond. En over de hond die bij dat pension hoorde. Een hond met de naam Dennis. En daarmee is de cirkel weer rond. Of het pension nog bestaat, weet Dennis niet. Ach, wat doet het er toe. Het verhaal alleen is al leuk genoeg. En dankzij pension en hond voelen Dennis en ik ons met elkaar verbonden.